toon menu

Maan samen met Oxfam Novib in Uganda

Ruud namens Maan met Oxfam Novib naar Uganda

Van 28 oktober tot 3 november 2013 was Ruud samen met Oxfam Novib in Uganda. De persoonlijke ervaringen van Ruud lees je op deze pagina. 

Ondernemers voor ondernemers

12 december 2013

Oxfam Novib heeft beelden van onze reis gebruikt voor een filmpje voor uitbreiding van het ondernemersnetwerk. Tegelijk ook een mooie sfeerimpressie van de reis. Het filmpje is ook te vinden op de speciale actiesite ondernemen.oxfamnovib.nl

Interview OneWorld

13 november 2013

Erg leuk hoe onze reis exposure krijgt. Deze week ben ik geïnterviewd door OneWorld voor de rubriek 'Vijf vragen aan'. Lees hier het gehele interview.

De zon zien zakken in Lake Victoria

2 november 2013

 

Vandaag is de dag van de terugreis. Afgelopen nacht hebben we ons verblijf in Arua nog afgesloten in de lokale discotheek Matonge. We blijven tenslotte Nederlanders die graag een biertje lusten en alles meegemaakt willen hebben. Wederom een kort nachtje. De volgende ochtend vliegen we vanuit Arua terug naar Entebbe. We moeten nog 11 uur wachten op onze vlucht naar Amsterdam. We brengen onze laatste uren in Uganda door aan Lake Victoria. Omdat het ons leuk lijkt om het meer vanaf het water te zien, is er een schitterende plek geregeld aan het meer. We genieten daar van de lunch, drinken een paar heerlijke Nile biertjes en krijgen dan te horen dat er ‘problemen’ zijn met de motor van de boot. We weten genoeg. Er wordt niet gevaren. Jammer, maar we vermaken ons hier prima. Strak blauwe lucht, 30 graden en even bijkomen van een intensieve week. Evelien – onze cameravrouw – neemt nog een interview met ons af om de week te evalueren. De algemene conclusie is, dat dit een week was om nooit te vergeten. We zijn onder de indruk over de saamhorigheid, positivisme en kracht van de mensen hier. De projecten van Oxfam Novib zorgen daadwerkelijk voor een duurzaam beter leven voor de armsten van dit land. We zijn trots dat we met onze aanwezigheid deuren hebben kunnen openen, die anders voor deze mensen gesloten blijven. Door de workshops hebben we ook concreet een bijdrage kunnen leveren aan de zienswijze van de aanwezig ondernemers op de expansie van hun business. Niet vanuit onze Nederlandse zienswijze, maar vanuit de situatie en ambities van de betreffende ondernemers. Ook al zijn veel zaken voor ons heel basaal, voor de mensen hier waren het vaak eye-openers. De continuïteit en realisatie van de plannen worden gewaarborgd door de lokale partnerorganisaties van Oxfam Novib. Wij zijn ervan overtuigd dat het bedrijvenambassadeurschap in alle opzichten veel brengt. Een mooie afsluiting van een schitterende week!

Prince Printing Company

1 november 2013

 

Vanochtend zijn we samen met 4 Ugandese ondernemers begonnen aan de business case van Babirye. Ze maakt nu vanuit thuis tafelkleden en truien. Ze droomt ervan om een shop te beginnen waarin ze met een breimachine pullovers maakt voor scholen; met een borduurmachine kussenslopen kan versieren en met een zeefdrukinstallatie shirts en polo’s kan bedrukken. Twee jaar terug was ze afhankelijk van haar man en totaal ongelukkig. Met hulp van Cream heeft ze al een aardig bestaan opgebouwd. ’s Ochtends laat ze vallen dat het haar droom is om later haar zoon in de zaak te hebben als graphic designer. Afgelopen dinsdag ontmoetten we haar zesjarige zoon Prince. Grappend maken we ervan dat haar bedrijf de ‘Prince Printing Company’ gaat heten. Ze is helemaal dol van het idee. En dat brengt mij op een idee. Ik bel naar mijn Maan collega’s in Ulvenhout die net aan hun werkdag begonnen zijn. Ik vraag ze om binnen twee uur een logo te ontwerpen voor de Prince Printing Company. Dan beginnen namelijk de presentaties. De collega’s reageren enthousiast en sturen me voor het begin van de presentatie drie logovoorstellen door. Met een beetje kunst- en vliegwerk krijgen we het voor elkaar de logo’s te printen op  fotopapier. Aan het eind van de zeer visuele presentatie (over ‘visual storytelling’ gesproken!) overhandig ik al verrassing de logo’s die deze ochtend in Nederland vervaardigd zijn. De reactie is overweldigend. Heel gaaf dat we op deze manier als Maan iets heel tastbaars hebben kunnen betekenen! Uiteraard wordt de middag afgesloten met een zang- en dansoptreden van de Arua Women Community. Daar valt ook nog veel over te vertellen, maar dat doen we een andere keer!

Telecommunicatiebedrijven zijn de nieuwe banken

1 november 2013

Mijn tweede speciale verzoek van vandaag was om meer te weten te komen over ‘Mobile Money’. Om de vijf meter zie ik hier reclame voor “Mobile Money’. De aanbieders zijn geen banken, maar telefoonmaatschappijen. In Nederland heb ik in de Volkskrant en FD al eens gelezen dat Afrika qua betalingsverkeer zich razendsnel aan het ontwikkelen is en in de nabije toekomst het voorbeeld van Europa zal zijn. Ik heb een gesprek met een filiaalmanager van MTN. Een van de grootste telecomaanbieders van Uganda. Ondanks de armoede heeft bijna iedere Ugandees een mobiele telefoon. Geen smartphone, maar een traditionele mobiele telefoon. Het bereik is hier overal erg goed. Zelfs in het binnenland of in de bergen. Ik krijg een demonstratie. Als je een telefoon koopt word je automatisch geregistreerd voor ‘Mobile Money’. Je telefoonnummer is tevens je rekeningnummer. Je hebt geen bank of bankpas nodig. Vervolgens stort je bij een agent van MTN een cash bedrag. Dit wordt omgerekend naar een tegoed aan Mobile Money. Vervolgens kun je geld overmaken aan iemand anders door het sturen van een beveiligde SMS. Op vertoon van de SMS krijgt de ontvanger waar dan ook in Uganda het bedrag uitgekeerd bij een MTN agent. Je kunt zelfs ‘Mobile Money’ opnemen bij een pinautomaat, zonder bankpas of creditcard. Ik ben eigenlijk wel onder de indruk. De bankstructuur in Uganda is op geen enkele wijze te vergelijken met die van Nederland. Maar het feit dat er geen bank meer aan te pas komt, geeft te denken. Is Vodofone over 5 jaar de grootste bank van Nederland?

May I please present the Ambassador of The Netherlands

1 november 2013

Je kent vast wel dat rollenspel waarbij persoon 1 een verhaal vertelt aan persoon 2 en die het doorvertelt aan persoon 3. Gisteren heb ik speciaal verzocht om vandaag een basisschool te bezoeken. Onderwijs is de sleutel tot ontwikkeling van een land. Ik wil mijn eigen kinderen graag laten zien hoe onderwijs in Uganda geregeld is. Hariëtte van Oxfam Novib Uganda weet voor mij een bezoek te regelen aan de beste ‘primary school’ van Arua. We worden ontvangen door de directeur van de school. De ontvangst is vrij plechtig. De directeur is heel open. Hij vertelt dat de school gebouwd is met hulp van de Nederlandse regering en dat het mede daarom de school is met de beste faciliteiten van de regio. Hij staat op het punt om groep 7 (in Uganda laatste jaarsleerlingen) toe te spreken over het Nationale examen (soort van CITO-toets) dat a.s. maandag en dinsdag gehouden wordt. Voor kinderen een examen dat bepalend is voor hun toekomst. Ik word verzocht om de kinderen (160 leerlingen) in de schoolhal toe te spreken en ze aan te moedigen om zich goed voor te bereiden op het examen. Niets voor mij, maar uiteraard voldoe ik aan het verzoek. Ik word groots geïntroduceerd alsof ik een afvaardiging van de Nederlandse overheid ben. Ik doe mijn best om een motiverend verhaal te houden. Vervolgens worden we door de adjunct directeur rondgeleid door de school. Hij weet uit derde hand wie ik ben. Ai!

Ik ben gisteren bij de secretaris van de school aangekondigd als een bedrijvenambassadeur van Oxfam Novib uit Nederland. De directeur introduceerde me in de schoolhal als ambassadeur van Oxfam Novib en vertegenwoordiging van Nederland. De adjunct directeur doet er nog een schepje bovenop en introduceert me in de klas die we binnenlopen als dé ambassadeur van Nederland. Of de kinderen even willen applaudiseren omdat ik het heb mogelijk gemaakt dat zij nu in deze school onderwijs hebben. Pijnlijk momentje. Lief lachen en vervolgens op de gang het verhaal even rechtgezet. Achteraf het meest hilarische moment van de week. Sta ik daar met mijn ongeschoren kop de ambassadeur van Nederland uit te hangen!

Zonder moeder: hartverscheurend

1 november 2013

Deze ochtend gaan we met onze groep aan de slag om de eindpresentatie voor vanmiddag voor te bereiden. We zijn gisteren begonnen met de case van Babirye Beatrice. Een krachige jonge vrouw met grote ambities. Vandaag gaan we haar helpen met het maken van een actieplan om te zorgen dat zij stapsgewijs haar droom waar kan maken. Bij aankomst zien we op de veranda een baby aan de borst bij haar moeder. Daarnaast zit een schitterend mooi kind. Het zusje van 10 jaar oud. We vragen de moeder hoe oud de baby is. Het kindje is 3 maanden oud. Ze geeft de mooiste lach die je kunt bedenken. De moeder blijkt echter niet de moeder te zijn, maar de tante. De moeder is tijdens de bevalling van de baby om het leven gekomen..... Voor ons zitten twee weesjes, die sinds drie maanden geen moeder meer hebben. Onnodig. Alleen omdat arme mensen hier nagenoeg geen medische zorg hebben. Vanuit de statistieken weet je dan dit in Afrika veel voorkomt. Maar kijk in de ogen van deze lachende baby. Ja, dat komt even hard binnen

Logo’s van €3,-

31 oktober 2013

Vanmiddag gaan we op zoek naar ‘best practices’. We gaan naar een bedrijf dat erin geslaagd is om snel te groeien. Het bedrijf heet ‘Pioneer Design Agency’. Ze breien en weven kleding; ze zeefdrukken kleding en ze ontwerpen logo’s. Het is een familiebedrijf bestaande uit vader (zeefdrukken en printen), moeder (breien en weven) en zoon (ontwerp, sales en management). In een winkel met een oppervlakte van 3 bij 3 meter hebben ze hun bedrijf. Vader en zoon staan binnen in de schaduw. Moeders zit buiten op de veranda in de zon. Ze maken o.a. pull-overs voor scholen en bedrukken poloshirts voor ontwikkelingsorganisaties. Zoonlief (circa 18 jaar oud) voert het woord en laat blijken een slimme jongen te zijn. Ze groeien als een dolle en zien nog veel groeimogelijkheden. Hij heeft grote ambities maar is realistisch over het tempo waarin ze de groei kunnen realiseren. Ze zijn ook enorm huiverig voor een lening bij de bank. Ook hier zien ze de banken als onbetrouwbare boeven. Ze ontwerpen ook logo’s. Het ontwerp daarvan is vrij simpel, beweert de zoon, want hij is handig met de computer. Ze vragen 10.000 schilling voor het ontwerp van een logo. Dat is het equivalent van € 3,-. Slik...

De boeven van de bank

31 oktober 2013




De sleutel tot bedrijfsexpansie ligt bij de banken. We vragen de ondernemers wat ze denken van de banken. De meeste hebben geen actieve relatie met een bank, maar zijn er van overtuigd dat de banken grote boeven zijn. In hun omgeving hebben ze gehoord dat de bank je huis leeghaalt en je bezittingen inneemt op het moment dat je een aflossingstermijn niet kunt doen. Het aanvragen van een simpel krediet kost meer dan een maand. Banken zijn de belichaming van bureaucratie. Het vertrouwen in banken is compleet afwezig. Met enig doorvragen vinden we uit dat geen van de ondernemers ooit een bankkantoor is binnen geweest. De meningen zijn gebaseerd op ‘van horen zeggen’. Het leuke is dat we een afspraak hebben kunnen regelen met de manager van de lokale Postbank (ja, hier bestaat dat merk nog!). Hier merk je dat onze aanwezigheid deuren opent die anders gesloten blijven voor deze ondernemers. De manager wil graag indruk maken op een paar witneuzen uit Nederland. Hij doet enorm zijn best om aan te tonen dat de Postbank het beste voor heeft met arme mensen en met ondernemers die hun leven willen verbeteren. Hij geeft een uitleg over de verschillende producten voor sparen en lenen en hun educatieprogramma voor arme gemeenschappen. Hij geeft ook inzage in de interestpercentages. Een rente van 2,5% per maand voor een ‘asset financiering’ met een looptijd van 12 maanden met een aanbetaling van 30% wordt met gejuich ontvangen. Hier blijkt dat rekenkundig inzicht hier ontbreekt. Een lening met een jaarrente van 30%, met een inflatie van 11% en een extreem korte aflossingstermijn, klinkt in mijn oren als extreem ambitieus. Maar echte alternatieven zijn er niet. De ondernemers zijn enorm blij met de uitleg  en zien ineens tal van mogelijkheden. Hun scepsis voor de bank, draait als een blad om de boom en verandert in een positieve stemming. De bankmanager is hun held. Het verkrijgen van een lening lijkt een eitje. De problemen waar de ondernemers als een berg tegenop zagen lijken nu kleine hobbeltjes. De stemming wordt euforisch. De Postbank heeft er een aantal ambassadeurs bij. Morgen gaan we een stappenplan maken om de ondernemers op weg te helpen in het realiseren van hun groeiambities. Erg leuk om te merken, dat we met vragen stellen en onze aanwezigheid energie kunnen vrijmaken om hun business te laten groeien.

Het voelt bijna als werken vandaag

31 oktober 2013



Vandaag wordt onze groep in twee delen gesplitst. Een groep gaat aan de slag met ondernemers en management van Send a Cow. Ik ga samen met Dick naar de partnerorganisatie Cream. Naast het management van Cream zijn 4 ondernemers uitgenodigd met groeiambities. Samen gaan we brainstormen over hun uitdagingen, hun ambities en wat de stappen zijn om hun dromen te realiseren. We zijn opnieuw onder de indruk van de kracht en vastberadenheid van de ondernemers. Ze hebben grote dromen en zijn vastberaden om deze te realiseren. Hun grootste probleem is de funding van hun investeringsbehoefte. Hierbij moet je niet aan hele grote dingen denken. De één wil haar zaak uitbreiden door een brei- en borduurmachine te kopen. De ander wil een machine aanschaffen om bakstenen met ventilatiegaten te maken. En iemand ander wil een koelkast om gekoelde dranken te serveren in haar restaurant. En de laatste ondernemer wil 10 hectare land kopen en een vrachtwagen. Wat ze met elkaar gemeen hebben is, dat ze allemaal behoefte hebben aan kapitaal en dat ze een ruimte in het centrum van de stad zoeken om hun goederen op te slaan en aan te prijzen. Onze rol is met name om hun bewust te maken van de mogelijkheden. Onderscheidend vermogen is iets wat hier nog niet vanzelfsprekend is. De meeste ondernemers willen een andere succesvolle ondernemer kopiëren. Ze zijn allemaal overtuigd van de kwaliteit van hun product in combinatie met een scherpe prijsstelling. Tot dusver hebben we 90 ondernemers ontmoet in Uganda, die allemaal hetzelfde beweerden. Nu heeft de markt voldoende omzetpotentie, maar je merkt wel dat iedereen zich op dezelfde producten richt en daarmee de marges erg dun zijn. Verder doen we een reality check op hun ambities. Rendementsdenken zit niet in de genen. Ze zijn zo overtuigd van hun onderneming, dat ze vergeten om de rekensom te maken wat hun investeringen aan rendement gaan brengen. Ze zoeken naar expansie, maar hebben geen flauw idee hoe ze dat gaan bereiken. Met een paar simpele vragen , een beetje structuur en een paar oplossingsrichtingen weten we de Ugandese ondernemers enorm te inspireren. Anders dan gisteren, voelt het vandaag als een bijna normale werkdag.

Twee chickies opgepikt

30 oktober 2013



De ontvangst bij de ‘Milk Bar’ was overweldigend. Het hele dorp was uitgelopen. Dansend, zingend, drummend en gillend werden we binnengehaald alsof we laatste hippe boyband waren. Een paar honderd kinderen stonden toe te kijken hoe we plaats moesten nemen bij de ‘dorpsraad’. We werden toegesproken door de voorzitter en moesten uiteraard onszelf ook weer voorstellen. We kregen een rondleiding door het dorp, inclusief ontmoeting met de veestapel en eindigden in de ‘Milk Bar’. Net toen we dachten afscheid te nemen, werden we gevraagd om nog een keer plaats te nemen. Ze hadden nog een cadeautje voor ons. Wat nu komt is niet te geloven. Deze mensen zijn echt arm. Heel arm. En wij hebben feitelijk nog niets gedaan voor ze. Met veel ceremonie werden ons twee levende kippen, 3 grote trossen met bananen, een volle schaal met groente en nog een schaal met bananen ons aangeboden en ze overwogen ook nog om de stier te slachten en ons het vlees mee te geven. We wilden net antwoorden dat zij het veel harder nodig hadden dan wij en dat we erop stonden dat ‘het cadeau’ bij hun bleef. Intussen werd ons ingefluisterd dat afslaan geen optie was. Daarmee zouden we de gemeenschap beledigen. Dus zo keerden we net voor het donker huiswaarts. Een lange rit voor de boeg, met twee kakelende chickies achter in onze auto. Dit was een dag die ik nooit in mijn leven zal vergeten!

De magie van de koe

30 oktober 2013





We rijden nog een stukje verder door de bergen. We gaan op bezoek bij de Milk Bar. Send a Cow heeft een programma waarbij ze in tien stappen een gezin een koe geven. Het programma zit geweldig in elkaar. De essentie is dat je eerst als gezin een aantal stappen moet zetten om de koe te krijgen. Vervolgens moet de gehele gemeenschap ook een aantal verbeterstappen zetten op het gebied van hygiëne en de zorg voor het dier. Vervolgens krijgt het gezin een zwangere koe. De verplichting die ze aangaan is dat ze naar een jaar het kalf en de kennis doorgeven aan een ander gezin. Ik had nooit gedacht dat een koe zoveel impact kon hebben op de welvaart van een gemeenschap. De melk, de mest, de urine..., echt alles wordt gebruikt. De mest voor het vruchtbaar maken van de grond. Van de urine maken ze pesticiden. Een mooi duurzaam ecosysteem zonder afval. Een deel van de melk is voor eigen gebruik. Het grootste deel wordt verkocht. En erg bijzonder initiatief is de ‘Milk Bar’. Een plek waar de mannen ’s avonds samen komen en samen melk drinken. Vroeger dronken ze zelfgestookte drank, met alle gevolgen van dien (mishandeling, misbruik, e.d.). Nu drinken ze gezellig melk en komen ze gezellig thuis bij moeders de vrouw. En dat allemaal dankzij de koe.

Open coffee Uganda

30 oktober 2013





Ongelofelijk! Een paar uur later dan gepland komen we aan bij een coöperatie van boeren die door Send a Cow gesteund wordt. We zijn op 1.500 meter hoogte niet ver van de grens van Congo. Toch staat het welkomstcomité van ruim 40 personen aan de weg ons al welkom te zingen en te dansen. Wat een positieve energie gaat hiervan uit! Voordat de kennismaking begint, worden we in een donkere ruimte gemanouvreerd waar een ware feestmaaltijd voor ons klaar staat. Het voelt als solliciteren naar diaree, maar afslaan is geen optie. Een official van de regionale regering is aanwezig om ons welkom te heten. Met leren jack en stoere crossmotor wijkt hij af van mijn stereotype beeld van een ambtenaar. De gemeenschap produceert gezamenlijk koffiebonen (de beste kwaliteit van de wereld), groente en melk die ze produceren met een aantal koeien die ze via Send a Cow hebben gekregen. We duiken in de wereld van de koffiebonen. Ik word meegenomen naar de plantage waar mij getoond wordt hoe het land bemest wordt en hoe de koffiebonen geoogst worden. Vervolgens wordt gedemonstreerd hoe het proces verloopt van oogst tot verkoop. Heel veel werk voor een paar euro opbrengst. Maar samen met de groenten en de melk weten ze een inkomen van ongeveer € 3 tot € 4 per dag te realiseren. En dat is omzet, geen winst. Toch is de gemeenschapszin hier ongelofelijk. Je beseft hier van hoe ver dit land moet komen. Send a Cow heeft in twee jaar tijd ervoor gezorgd dat de hygiëne en gezondheid in dit dorp enorm verbeterd is. De omzet is verbeterd en ook de rolverdeling tussen man en vrouw is door dit stimuleringsprogramma meer in evenwicht. Vroeger deden de vrouwen al het werk en de mannen deden helemaal niets. Wel staken ze de opbrengst van de oogst in hun zak, die ze vervolgens in no-time kapot sloegen aan alcohol. Nu zijn de rollen beter verdeeld en wordt het geld door de vrouwen beheerd. De kinderen kunnen naar school en de welvaart is gegroeid in de gemeenschap. We besluiten dit bezoek met een authentiek kopje koffie. Dichter bij de bron heb ik nog nooit koffie gedronken. De koffiebonen komen van het land 30 meter van me vandaan en de melk komt van de koe die me net stond aan te kijken. Een bakkie puur geluk.

40.000 inwoners en ze hebben allemaal naar ons gezwaaid

30 oktober 2013





Vandaag gingen we de binnenlanden in. Het eerste uur ging over redelijk goed asfalt. Na een tussenstop bij de partnerorganisatie Send a Cow, reden we de bergen in. Een indrukwekkende rit door de binnenlanden van Uganda. Een echte weg was er niet. Wel een karrenspoor, waar je zonder 4WD niets te zoeken hebt. Door de hevige regenval van de laatste weken was de weg echt slecht begaanbaar. Het gevoel van de rit laat zich nog het best vergelijken met een rit op de rug van een rodeostier. De lokale bevolking verplaatst zich te voet, per fiets of per motor. Qua logistiek indrukwekkend wat ze allemaal weten te vervoeren. In totaal hebben we ruim 3 uur gedaan over een afstand van 80 kilometer. Onderweg voelde we ons bijna de paus. Kinderen kwamen uit alle hoeken en gaten toegelopen en zwaaiden en lachten naar ons. Iedere paar minuten werden we getroffen door het enthousiasme en geraakt door het complete gebrek aan infrastructuur en fatsoenlijke huisvesting.

Under the mangotree

29 oktober 2013

Aangekomen in Arua gaan we snel naar het hotel. Wat een indruk maakt Uganda onmiddellijk. De wegen en het verkeer zijn een attractie. In het hotel snel inchecken en bagagedroppen. Vervolgens door naar onze eerste afspraak bij partnerorganisatie Cream. We krijgen pannenkoeken en gekookte eieren als soort van ontbijt/lunch. Na de welkomstpraatjes van Oxfam Novib Uganda en Cream gaan we door naar de eerste savings en credit  community die ondersteund wordt door Cream. Voorafgaand worden we ook nog verwacht op het gemeentehuis. We moeten ons inschrijven in het officiële visitorsbook van Arua. Geinig. Vervolgens worden we bij de community verwelkomd alsof het een staatsbezoek betreft. Een welkomstlied inclusief dans valt ons ten deel. Erg gaaf, maar we voelen ons ook een beetje opgelaten. We mogen vooraan plaatsnemen onder de mangoboom en stellen ons keurig voor. We merken gelijk dat de stemming ontspannen en vrolijk is. De naam ‘Ruud’ kost ze de nodige moeite. Bij de introductie ambassadeurscollega ‘Dick’ gaan ze helemaal los. Tja, hun Engels blijkt beter dan we dachten. Dit bezoek is echt heel indrukwekkend. Allemaal powervrouwen die met heel weinig middelen het beste van hun leven willen maken. Vervolgens barst er een regenbui los. Die duurt maar een paar minuten en onder de mangoboom houden we het redelijk droog. De dames hebben er zichtbaar pret om. Dat is onze ‘blessing’ voor onze komst naar Uganda. De rest van de dag zit vol met ontmoetingen met lokale ondernemers. We zijn onder de indruk van de drive en de vrolijkheid waarmee het ondernemerschap hier gepaard gaat. Basisvoorzieningen ontbreken, maar de solidariteit en vrolijkheid spat ervan af. Werkelijk iedereen die ik vandaag aankeek beantwoorde mijn blik met een lach. Fantastisch!

 

Vliegende taxibus naar Arua

29 oktober 2013



Ik heb me een beetje verslapen en een beetje in de tijd vergist. Er wordt twee keer op mijn deur gebonsd. Tegen de tijd dat ik bij het ontbijt kom, zit de rest al startklaar. Mijn ontbijt bestaat uit twee bananen-to-go. We rijden naar het vliegveld. Net voor het vliegveld heeft de UN een groot opslagdepot. Wat een materieel! Na de nodige securitychecks staan we terug op het vliegveld. We lopen te voet de startbaan op en stappen in ons wel heel erg kleine vliegtuig. Het lijkt wel een taxibusje met vleugels! De stoelen zijn niet geweldig, maar het uitzicht wel. Vanuit de lucht krijgen we een fantastische indruk van Uganda.

Een stormachtig begin van de reis

28 oktober 2013



Vanmorgen om kwart voor 6 vertrokken om op tijd op Schiphol te zijn. De stormwaarschuwingen beloven niet veel goeds. De reis naar Schiphol viel erg mee. Strak om 7 uur aanwezig; een uur te vroeg. De storm valt erg mee tot het moment van opstijgen. Opstijgen is toch een soort van spannend. Heel veel turbulentie met flinke luchtzakken. Marcella van Oxfam Novib zit achter me en heeft moeite om haar ontbijt binnen te houden. Links van mij zitten twee Zweedse dames. Niet om opgewonden van te raken. Gemiddelde leeftijd 70 jaar. Tijdens het opstijgen vragen ze aan mij of die luchtzakken erbij horen. Ik zeg 'it's all part of the adventure'. Bij het sein riemen los bestellen ze snel een 'big whiskey' bij de stewardess. Het is 11 uur 's ochtends! Een uurtje later komt de lunch (waar ze nog een flesje witte wijn bij bestellen) en raak ik aan de praat met de Zweedse dames. Samen met 4 andere dorpsgenoten zijn ze een vakantiehuis aan het bouwen in Tanzania. Ze doen zelf ook nog wat microfinancieringsprojectjes daar. Ze vinden het geweldig dat wij via Oxfam Novib in Uganda microfinanciering ondersteunen. Ze willen graag foto's van mijn gezinnetje zien. Op mijn iPhone laat ik wat foto's zien. Spontaan word ik uitgenodigd om de komende jaren mijn vakanties door te brengen in hun vakantiehuis in Tanzania. Dat is dan weer mooi geregeld. Na een tussenstop in Kigali, Rwanda, vliegen we door naar Entebbe, Uganda. Met een half uurtje vertraging landen we daar. Om 12 uur 's avonds drinken we ons eerste biertje in ons meer dan prima hotel. Drie biertjes later gaan we naar bed. Het is 3.15 uur lokale tijd. Om 5.15 uur zal de wekker gaan. Om 8 uur vliegen we door naar onze bestemming Arua. Oef, dat gaat pijn doen!

Klaar voor de reis

26 oktober 2013

A.s. maandag vertrekken we! Ook op de website van Oxfam Novib wordt ruim aandacht besteed aan de reis en aan de vier deelnemers. Wil je de andere ondernemers leren kennen? Klik hier.

Zo veel te ontdekken...

23 oktober 2013

Over minder dan een week zit ik in Uganda. Los van het programma dat we doorlopen, denk ik op ons vakgebied en in zijn algemeenheid interessante zaken te ontdekken. Hier doen we erg ingewikkeld over 'visual storytelling'. In Uganda is een groot deel analfabeet en worden businessplannen vanzelfsprekend visueel opgesteld. Is grafische vormgeving daar eigenlijk wel een beroep?

Bijna alle microfinancieringsprojecten worden gerund door vrouwen, terwijl vrouwen daar een achterstandspositie hebben. Nu heb ik al eens voorspeld dat vrouwen zakelijk gezien de toekomst hebben. Maar wat vreten die mannen daar dan de hele dag uit vraag ik me af? 

Wat me verder intrigeert is dat microfinancieringsprojecten werken als een soort van coöperatie met sparen, lenen en een hoge onderlinge discipline en solidariteit. Dan denk ik "samen sterker, dat is het idee van coöperatief bankieren". Rabobank (waar wij veel voor werken) is ooit zo ook begonnen en is momenteel hard bezig om de coöperatieve roots opnieuw te ontdekken. Op het gebied van mobiel bankieren wordt verwacht dat Afrika over een paar jaar Europa de weg wijst. De fase van internetbankieren via de computer heeft Afrika bijna compleet over geslagen. De dekking van smartphones, 3G en Wifi schijnt enorm goed te zijn. Zijn ze echt al verder?

Een ander fenomeen is ruilhandel en 'buy local'. De oorsprong van onze economisch stelsel. In Nederland is ruilhandel hard bezig met een comeback. Hoe denken ondernemers in Uganda daar over? En hoe denken ze over duurzaamheid? Afijn, genoeg te ontdekken! 

Het reisprogramma: wat een avontuur!

16 oktober 2013

Maandag 28 oktober vertrekken we naar Entebbe. Dit is vlak bij de hoofdstad Kampala. Om 22 uur landen we. Vervolgens krijgen we op het vliegveld nogmaals een safety instructie. Na een korte nachtrust vliegen we dinsdagochtend vroeg met een klein vliegtuigje door naar Arua in de West-Nile regio. Hier gaan we op werkbezoek. De eerste dag gaan we op pad met de lokale partnerorganisatie Cream en discussiëren we met een groep van ondernemers over ondernemerschap en duurzaamheid. De tweede dag met Send a Cow. We ontmoeten een groep van koffiebonentelers. De derde dag splitsen we ons in twee groepen en gaan we de uitdaging aan om de ondernemers die we bezocht hebben een stap verder te helpen in hun ondernemerschap. Vrijdag werken we onze plannen uit en die presenteren we 's middags aan de lokale partnerorganisaties. Zaterdagochtend vliegen we terug naar Entebbe, waar we nog een kleine dag over hebben om de reis te evalueren aan het Victoriameer. Wat een avontuur!

De verwachtingen zijn hoog gespannen

15 oktober 2013

Nog steeds zijn we op de voorbereidingsdag bij Oxfam Novib in Den Haag. Vanochtend hadden we de safetytraining (zie vorig bericht). Vanmiddag leren we elkaar beter kennen en horen we meer over Uganda en onze reis. Ik leer de andere ondernemers kennen: Johan, Dick en Paul. Marcella van Oxfam Novib kende ik al. We leren Annet van Better Future kennen en ook Evelien die de hele reis in beeld gaat brengen. We worden gefilmd en gefotografeerd. Directie, management en de afdeling marketing en communicatie van Oxfam Novib komt langs om met ons kennis te maken. De verwachtingen zijn hoog gespannen! Zowel van de reis als van de exposure die de reis gaat opleveren.   

Omgaan met intimidatie en agressie

15 oktober 2013

Vandaag hebben we een voorbereidingsdag bij Oxfam Novib in Den Haag. Sinds een paar dagen voel ik me hondsberoerd van die gele koorts prik. Valt helemaal niet mee. Deze ochtend krijgen we een safety training 'Dealing with agression'. Verplichte kost voor iedereen die namens Oxfam Novib op reis gaat. De trainer is Cor van den Berg, specialist in agressie en intimidatie. Vooral veel ervaring opgedaan in de voormalig Sovjet Unie. Op het eerste zicht een vriendelijke, zachte man van begin 60. Na een vriendelijke inleiding gaan we wat oefenen met rollenspellen. Cor neemt de rol aan van agressor. Hij verkleedt zich als uitsmijter van een foute kroeg en stapt in een rol van Afrikaanse douanier. Ik kan in eerste instantie mijn lach nauwelijks onderdrukken. Oei, dat zag hij. Nou ben ik 'de Sjaak'. Best moeilijk om je nederig te gedragen en tegelijk je grenzen aan te geven. Aan het eind van de ochtend komen we tot een eenduidige conclusie. Wat een zinvolle training! Hier waren we nog niet op voorbereid. Hopelijk nu ietsjes beter.

Spuit in mijn bil?

9 oktober 2013

Vanmiddag naar de GGD. Sanne maakt de grap dat ik met mijn billen bloot zal moeten voor een lekkere dikke spuit. Dat zal toch zeker niet? Gelukkig heb ik al vier van de vijf benodigde vaccinaties. Alleen een prik voor gele koorts en een recept voor Malariapillen. Dat valt dan weer mee. De GGD weet me wel te vertellen dat je van die prik ziek kan worden over circa 7 dagen. Als ik naar mijn agenda kijk, dan kan ik dat slecht gebruiken. Ah joh, zal toch wel meevallen? 

Oei, ik weet eigenlijk helemaal niets over Uganda

17 september 2013

De reis gaat defnitief door! De andere deelnemers zijn bekend. Even googelen wie het zijn. Zien ze er een beetje gezellig uit? Ah, dat gaat helemaal goed komen. Er worden voorlopige reisschema's doorgestuurd, code of conducts, landeninformatie, safety rules, vaccinatie-eisen. Tijd om me eens voor te bereiden. Ik weet eigenlijk helemaal niets van Uganda! Is het daar eigenlijk wel safe? Ik lees dat het land eigenlijk pas sinds 2011 enigszins stabiel is. Ik lees dat Uganda ook wel de parel van Afrika genoemd wordt. Maar ja, wij gaan natuurlijk niet op vakantie en op safari. Ai, en in oktober begint het regenseizoen. Nice timing! Afspraken maken met de GGD. Hopen dat een aantal vaccinaties uit het verleden nog niet verlopen is.

We grijpen die kans!

13 september 2013

Het aanbod is duidelijk: van 28 oktober t/m 2 november naar Uganda. Vier bedrijvenambassadeurs, een vertegenwoordiging van Oxfam Novib Den Haag, een consultant van Better Future, iemand van Oxfam die de hele reis vast gaat leggen op film en foto en iemand van Oxfam Novib Uganda. De kosten zijn te overzien, maar dit hadden we uiteraard niet gebudgetteerd. Overleg met Marc en Angèle over de toegevoegde waarde voor Maan. Wat is de exposure, wat is de investering, past dit in de planning? Overleg thuis of dit ook privé allemaal is in te passen. Twijfel, twijfel..., we doen het!

Wat een kans!

6 september 2013

Vandaag ben ik jarig en samen met Marc, Angèle en Fabiola op weg naar een bijzonder evenement: Diner en Blanc in Rotterdam. Onderweg word ik gebeld door Marcella Hageman van Oxfam Novib. Ik krijg het geweldige aanbod om namens Maan samen met drie andere bedrijvenambassadeurs mee te gaan op een veldtrip naar Uganda. Een jaar geleden werd dit idee gelanceerd tijdens een bijeenkomst van het bedrijvenpanel, waar ik ook lid van ben. Met eigen ogen zien wat microfinanciering oplevert en dat uit kunnen dragen naar anderen is het overkoepelende doel. Hoe vaak in je leven krijg je de kans om met een organisatie als Oxfam Novib een dergelijke reis te maken? 

Maan is bedrijvenambassadeur voor Oxfam Novib

Het ontbreekt ondernemers in ontwikkelingslanden niet aan ondernemingszin, maar vaak wel aan middelen. Dankzij microkrediet projecten starten deze ondernemers een bedrijf en kunnen ze voor zichzelf zorgen.

De slogan 'ondernemers voor ondernemers' zegt voor ons waar het bedrijvennetwerk van Oxfam Novib voor staat. Dat mensen zelf aan hun toekomst werken met een steuntje in de rug van een microlening, vinden wij geweldig. Daarnaast biedt het landelijke netwerk van bedrijvenambassadeurs ook tal van zakelijke kansen.

Als bedrijvenambassadeur willen we ons actief inzetten voor Oxfam Novib. We maken onderdeel uit van het bedrijvenpanel en denken mee over de invulling en groei van het netwerk. Deelname aan de ambassadeursreis naar Uganda geeft ons een unieke kans om 'ondernemers voor ondernemers' concreet te ervaren, ervan te leren en het nog meer uit te dragen.

Heb je interesse in het MKB-netwerk van Oxfam Novib? Neem eens een kijkje op de website. We zijn ook altijd bereid om onze ervaringen te delen!